Mag een buitenlandse forex- of CFD-broker zonder directe AFM-vergunning Nederlandse klanten bedienen?

Een buitenlandse broker hoeft niet altijd over een rechtstreeks door de AFM verleende vergunning te beschikken om Nederlandse klanten te mogen bedienen. Een beleggingsonderneming uit een ander land binnen de Europese Economische Ruimte kan onder voorwaarden gebruikmaken van een Europees paspoort.

Dat onderscheid is belangrijk. Een broker kan namelijk in het AFM-register staan zonder dat de AFM zelf de vergunning heeft verleend of rechtstreeks toezicht houdt op de onderneming. Bij een inkomend Europees paspoort blijft in beginsel de toezichthouder van het land van herkomst verantwoordelijk voor het directe toezicht.

Daarom betekent:

“staat in het AFM-register”

niet automatisch hetzelfde als:

“heeft een AFM-vergunning”.

Wat is een Europees paspoort?

Een financiële onderneming die in een land binnen de Europese Economische Ruimte een vergunning heeft, kan onder bepaalde voorwaarden haar diensten ook in andere EER-landen aanbieden.

Wil een buitenlandse beleggingsonderneming Nederlandse klanten bedienen, dan moet zij daarvoor de daarvoor geldende Europese procedure volgen. De onderneming wordt vervolgens in het AFM-register opgenomen als houder van een inkomend Europees paspoort.

Het land van herkomst blijft daarbij een centrale rol spelen.

De AFM legt zelf uit dat een onderneming met een inkomend Europees paspoort:

• een vergunning heeft van de toezichthouder in het land van herkomst;
• in Nederland geregistreerd is;
• geen Nederlandse AFM-vergunning heeft;
• slechts beperkt onder direct toezicht van de AFM valt.

Een Cypriotische broker kan dus bijvoorbeeld legaal in Nederland actief zijn via een Europees paspoort zonder een rechtstreeks door de AFM verleende vergunning te hebben.

Waarom staat zo’n broker dan toch in het AFM-register?

Het register bevat niet alleen Nederlandse ondernemingen met een AFM-vergunning.

Ook buitenlandse beleggingsondernemingen die via een Europees paspoort diensten in Nederland mogen aanbieden, staan erin. Juist daarom moet je bij een zoekresultaat verder kijken dan alleen de bedrijfsnaam.

Controleer of bij de onderneming staat:

Vergunning

of:

Europees paspoort (inkomend).

Bij die tweede categorie vermeldt de AFM expliciet dat de partij buiten haar directe toezicht valt.

Dat detail kan belangrijk worden als later een conflict ontstaat.

Een voorbeeld: eToro in het AFM-register

eToro laat goed zien hoe zo’n structuur eruit kan zien.

In het AFM-register staat eToro (Europe) Limited, gevestigd in Limassol, Cyprus. Het register vermeldt voor deze onderneming een inkomend Europees paspoort en waarschuwt expliciet dat de AFM geen rechtstreeks toezicht op deze onderneming houdt.

Dat betekent niet dat de onderneming zonder toezicht opereert. Het betekent dat de vergunning in een ander EER-land is verleend en dat de primaire toezichthouder daar gevestigd is.

Voor algemene informatie over het platform, de aangeboden markten en de internationale positie van het merk kan een brokervergelijking aanvullende context bieden. Zo wordt eToro ook besproken in het internationale brokeroverzicht van Brokify. Voor de vraag welke juridische positie een Nederlandse klant heeft, moet echter het officiële AFM-register en de vergunning van de bevoegde Europese toezichthouder leidend blijven.

Dit onderscheid voorkomt dat een algemene review van een merk wordt verward met bewijs van de Nederlandse vergunningstatus.

Controleer altijd de exacte juridische entiteit

Bij internationale brokers is alleen zoeken op de merknaam onvoldoende.

Een handelsplatform kan meerdere ondernemingen binnen dezelfde groep gebruiken. Nederlandse klanten kunnen bijvoorbeeld worden ondergebracht bij een Europese entiteit, terwijl klanten in Australië, het Verenigd Koninkrijk of een niet-Europese jurisdictie een overeenkomst sluiten met een andere vennootschap.

Controleer daarom in:

• de cliëntovereenkomst;
• algemene voorwaarden;
• risk disclosure;
• privacyverklaring;
• rekeningopeningsdocumenten;
• juridische informatie onderaan de website;

welke statutaire naam daadwerkelijk bij jouw rekening hoort.

Zoek vervolgens precies die onderneming in het AFM-register.

Een vergunning van een ander groepsbedrijf mag niet automatisch worden toegerekend aan de vennootschap waarmee jij hebt gecontracteerd.

Een Europees paspoort is geen kwaliteitskeurmerk

Een veelgemaakte fout is om registratie als bewijs van betrouwbaarheid in algemene zin te zien.

De AFM benadrukt juist dat een vergunning van een nationale toezichthouder geen kwaliteitskeurmerk is. Een vergunning of Europees paspoort zegt iets over de wettelijke positie van de onderneming, maar garandeert niet dat een belegger geen verlies kan lijden of nooit een conflict met de broker zal krijgen.

Voor forex en CFD’s is dit extra relevant, omdat deze producten door hun hefboomwerking aanzienlijke risico’s kunnen hebben.

De AFM ontvangt volgens haar eigen consumenteninformatie regelmatig signalen over brokers met een Europees paspoort, waarbij het vaak gaat om forex- en CFD-dienstverlening.

De juiste conclusie is daarom niet:

“Europees paspoort = veilige broker.”

Maar:

“De onderneming beschikt over een vergunning in een ander EER-land en mag op basis daarvan onder bepaalde voorwaarden diensten in Nederland aanbieden.”

Gelden Nederlandse CFD-regels ook voor buitenlandse brokers?

Een Europees paspoort betekent niet dat een buitenlandse CFD-aanbieder alle Nederlandse regels kan negeren.

De AFM heeft productinterventiemaatregelen vastgesteld voor CFD’s die in of vanuit Nederland worden aangeboden.

Daarbij gelden voor retailbeleggers onder meer:

• maximale hefbomen;
• verplichte margin close-outbescherming;
• bescherming tegen een negatief saldo;
• gestandaardiseerde risicowaarschuwingen;
• een verbod op bepaalde bonussen en andere prikkels om CFD-handel te stimuleren.

Voor belangrijke valutaparen geldt voor particuliere beleggers bijvoorbeeld een maximale hefboom van 1:30; voor minder courante valutaparen is dat lager.

Een broker die via een Europees paspoort Nederlandse retailklanten bedient, kan dus niet simpelweg stellen dat Nederlandse beleggers onbeperkte leverage mogen gebruiken omdat de onderneming in een ander EU-land gevestigd is.

Let op wanneer je plotseling als professionele klant wordt behandeld

De beperkingen voor particuliere CFD-beleggers zijn niet identiek aan de regels voor professionele cliënten.

De AFM vermeldt dat zeer hoge hefbomen alleen mogelijk zijn wanneer de onderneming expliciet heeft onderzocht of de klant als professionele belegger kan worden behandeld. Als zo’n beoordeling niet correct heeft plaatsgevonden, kan dat aanleiding zijn voor een klacht.

Word je gevraagd om van retailstatus naar professional status over te stappen, kijk dan niet alleen naar het voordeel van een hogere hefboom.

Controleer ook:

• welke retailbescherming vervalt;
• welke criteria voor professional status worden gebruikt;
• welke documenten je ondertekent;
• welke klachten- en compensatiemogelijkheden veranderen.

Een hogere hefboom is geen administratief detail; hij kan de financiële en juridische positie van de klant wezenlijk veranderen.

Wat als de broker helemaal niet in het AFM-register staat?

Het ontbreken van een zoekresultaat moet nader worden onderzocht.

Volgens de AFM kunnen er verschillende verklaringen zijn:

• de naam is verkeerd gespeld;
• de onderneming valt onder een toepasselijke vrijstelling;
• de onderneming is zonder vereiste vergunning actief.

Vraag daarom eerst naar de exacte juridische naam en, indien van toepassing, het vergunning- of registratienummer.

Controleer daarnaast de waarschuwingslijsten van de AFM.

Maar andersom geldt eveneens: het feit dat een onderneming niet op een waarschuwingslijst voorkomt, is geen bewijs dat zij legaal actief is. Positief bewijs van de vergunning of het Europees paspoort is veel sterker dan alleen het ontbreken van een waarschuwing.

Een niet-Europese vergunning is iets anders

Het systeem van het Europees paspoort geldt binnen de Europese Economische Ruimte.

Een vergunning van bijvoorbeeld een toezichthouder buiten de EER geeft een broker daarom niet automatisch hetzelfde recht om Nederlandse klanten te bedienen als een EER-vergunning met een correct Europees paspoort.

Als een broker uitsluitend verwijst naar een vergunning uit een derde land, terwijl hij actief Nederlandse klanten werft, moet worden nagegaan op welke juridische basis de dienstverlening in Nederland plaatsvindt.

Een FCA-vergunning uit het Verenigd Koninkrijk moet sinds Brexit bijvoorbeeld niet simpelweg worden behandeld alsof het nog een EER-paspoort is.

De vraag moet telkens zijn:

welke juridische entiteit bedient de Nederlandse klant en op welke vergunning of wettelijke grondslag gebeurt dat?

Controleer meer dan alleen het logo van de toezichthouder

Een website kan logo’s van AFM, CySEC of andere toezichthouders tonen zonder dat daarmee duidelijk is welke vennootschap onder welk toezicht valt.

Controleer daarom:

• de juridische naam;
• het vestigingsland;
• vergunningnummer;
• toegestane diensten en financiële instrumenten;
• eventuele beperkingen;
• datum waarop het Europees paspoort is ingegaan;
• handelsnamen;
• officiële website en contactgegevens.

De AFM biedt hiervoor ook Check je aanbieder, waarmee consumenten kunnen nagaan wat bij de toezichthouder bekend is over een financiële onderneming en of er waarschuwingen bestaan.

Gebruik dus nooit alleen een screenshot van een vergunning die op de website van de broker staat.

Waarom de toegestane activiteiten belangrijk zijn

Een vergunning is geen onbeperkte toestemming voor iedere denkbare financiële activiteit.

In het register kan worden aangegeven welke beleggingsdiensten, nevendiensten en financiële instrumenten onder het Europees paspoort vallen.

Daaronder kunnen bijvoorbeeld activiteiten vallen rond:

• uitvoering van orders;
• ontvangen en doorgeven van orders;
• beleggingsadvies;
• handelen voor eigen rekening;
• derivaten;
• valutagerelateerde beleggingsdiensten.

Een broker kan dus correct geregistreerd zijn, maar de vraag blijft of de specifieke dienst die jij gebruikt binnen de vergunde activiteiten valt.

Controleer daarom niet alleen de status van het bedrijf, maar ook de relevante activiteitenmatrix in het register.

Wat gebeurt er als je een conflict krijgt met een broker met Europees paspoort?

Hier wordt het verschil met een Nederlandse AFM-vergunning praktisch zichtbaar.

De AFM adviseert een Nederlandse consument met een geschil tegen een onderneming met Europees paspoort in eerste instantie de klacht bij de onderneming zelf in te dienen.

Als het geschil niet wordt opgelost, kan vervolgens de toezichthouder in het land van herkomst relevant zijn.

De AFM noemt de volgende stappen:

1. dien de klacht in bij de broker;
2. meld de kwestie bij de toezichthouder in het land dat de vergunning heeft verleend;
3. kijk naar de financiële ombudsman of geschilleninstantie in dat land;
4. meld het probleem ook bij de AFM;
5. doe bij vermoedelijke fraude aangifte bij de politie.

De AFM kan ontvangen signalen onderzoeken en doorgeven aan de bevoegde buitenlandse toezichthouder, maar houdt niet hetzelfde directe toezicht als bij een Nederlandse vergunninghouder.

Is Kifid altijd beschikbaar?

Nee.

De AFM waarschuwt dat een buitenlandse financiële onderneming met een Europees paspoort niet automatisch verplicht is zich bij Kifid aan te sluiten.

Daardoor kan een Nederlandse klant voor geschillen afhankelijk zijn van de klachteninstantie of financiële ombudsman in het land waar de onderneming haar vergunning heeft.

Dit is een belangrijk verschil dat vóór het openen van een account vaak weinig aandacht krijgt.

Controleer daarom vooraf:

• welke interne klachtenprocedure de broker heeft;
• welke externe geschilleninstantie bevoegd is;
• of Kifid beschikbaar is;
• welke toezichthouder in het land van herkomst bevoegd is;
• welk recht volgens de cliëntovereenkomst van toepassing is.

Deze informatie kan later minstens zo belangrijk blijken als spreads of handelskosten.

Wat gebeurt er bij faillissement?

Ook hier kan het land van de vergunning gevolgen hebben.

De AFM merkt op dat bij een onderneming met een Europees paspoort bij faillissement niet automatisch het Nederlandse stelsel van toepassing is. De regels van het land waar de vergunning is verleend kunnen bepalend zijn.

Daarom is het verstandig om bij een buitenlandse broker vooraf te kijken naar:

• het toepasselijke beleggerscompensatiestelsel;
• welke juridische entiteit klantgelden houdt;
• hoe klantgelden worden afgescheiden;
• het maximale compensatiebedrag;
• de voorwaarden waaronder bescherming geldt.

De aanwezigheid van de broker in het AFM-register vertelt niet automatisch hoe groot een eventuele compensatie bij faillissement is.

Wat als een broker een Nederlandse website heeft?

Een .nl-domein, Nederlandstalige klantenservice of Nederlands telefoonnummer is geen vergunning.

Ook een website die specifiek op Nederlandse consumenten is gericht, zegt op zichzelf niets over de juridische status van de onderneming.

De juridische controle begint nog steeds bij:

de vennootschap + de vergunning + het Europees paspoort + de toegestane activiteiten.

Dit geldt ook wanneer advertenties op Nederlandse sociale media verschijnen of de broker Nederlandse accountmanagers gebruikt.

Bewaar de informatie die gold toen je het account opende

Registraties, groepsstructuren en algemene voorwaarden kunnen veranderen.

Bewaar daarom bij het openen van een forex- of CFD-account:

• de cliëntovereenkomst;
• naam van de juridische entiteit;
• kopie of PDF van de voorwaarden;
• vergunninginformatie;
• gegevens uit het AFM-register;
• informatie over de klachtenregeling;
• deposit- en withdrawalvoorwaarden;
• belangrijke correspondentie.

Als later discussie ontstaat over de vraag welke entiteit jouw rekening beheerde, kan de huidige website van de broker andere informatie tonen dan op het moment waarop je klant werd.

Wanneer kan juridische hulp relevant zijn?

Een geschil met een broker met Europees paspoort kan complexer worden wanneer meerdere landen en toezichthouders betrokken zijn.

Juridisch advies kan bijvoorbeeld relevant zijn wanneer:

• onduidelijk is welke vennootschap contractspartij was;
• geld niet wordt uitbetaald;
• je ten onrechte als professionele klant zou zijn behandeld;
• de broker activiteiten uitvoerde die niet binnen zijn vergunning vielen;
• er discussie bestaat over de bevoegde klachteninstantie;
• een buitenlandse toezichthouder of compensatieregeling moet worden aangesproken;
• een procedure tegen een buitenlandse beleggingsonderneming wordt overwogen.

De AFM wijst er zelf op dat Nederlandse consumenten bij conflicten met buitenlandse beleggingsondernemingen ook vanuit Nederland een juridische procedure kunnen overwegen.

Via RaadTrouw kunnen onder Financieel recht advocaten en advocatenkantoren in Nederland worden gezocht die dit rechtsgebied in hun profiel hebben opgenomen.

Of een advocaat geschikt is voor een concrete zaak hangt uiteindelijk af van zijn of haar ervaring met financiële dienstverlening, beleggingsrecht en grensoverschrijdende geschillen.

Checklist voordat je een buitenlandse broker gebruikt

Controleer vóór het storten van geld:

• Wat is de volledige juridische naam van de broker?
• Met welke entiteit sluit je de overeenkomst?
• Staat precies die onderneming in het AFM-register?
• Heeft zij een AFM-vergunning of een inkomend Europees paspoort?
• Welk land heeft de oorspronkelijke vergunning verleend?
• Welke activiteiten zijn onder die vergunning toegestaan?
• Geldt het paspoort voor de diensten die aan jou worden aangeboden?
• Zijn er waarschuwingen tegen de onderneming?
• Welke CFD-bescherming geldt voor jouw account?
• Welke klachteninstantie is bevoegd?
• Welk compensatiestelsel geldt bij faillissement?

Als alleen de merknaam bekend is en niet duidelijk is welke onderneming jouw rekening beheert, is de controle nog niet afgerond.

Conclusie

Een buitenlandse forex- of CFD-broker kan Nederlandse klanten bedienen zonder een rechtstreeks door de AFM verleende vergunning, als de onderneming bijvoorbeeld beschikt over een geldige vergunning in een ander EER-land en via een inkomend Europees paspoort correct voor Nederland is geregistreerd.

Maar een vermelding in het AFM-register betekent dan niet dat de broker rechtstreeks onder toezicht van de AFM staat.

Controleer daarom altijd:

welke entiteit je bedient, waar de oorspronkelijke vergunning is verleend, welke activiteiten zijn toegestaan en welke instantie verantwoordelijk is als er een conflict ontstaat.

Voor Nederlandse retailklanten blijven bovendien relevante CFD-productregels van belang, waaronder hefboomlimieten, margin close-outbescherming, bescherming tegen een negatief saldo en verplichte risicowaarschuwingen.

De juridische status van een broker wordt dus niet bepaald door één logo of één regel in een register, maar door de combinatie van entiteit, vergunning, Europees paspoort, diensten en klantstatus.